منتقدين به آينده اين طرح خوشبين نيستند

 

اين روزها كه تب و تاب جديدي در بين مردم براي ثبت نام و دريافت تسهيلات مشاغل خانگي بوجود آمده  و حجم وسيعي از وقت و سرمايه انساني سازمانها و نهادهاي درگير و نيز سيستم بانكي معطوف به اين امر گشته، موافقان و منتقدين نيز در حاشيه اجراي آن هر يك با ادله هاي خود درصدد هستند تا به نحوي روشنگري لازم را به عمل آورند.

مشاغل خانگي همانطوري كه از نامش پيداست يكسري شغل هايي را شامل مي شود كه در چارچوب واحد مسكوني به شكلي خرد عملياتي شود و منجر به حركت در آوردن چرخ معيشت خانواده هاي عمدتا متوسط و پايين جامعه مي شود با اين حال عده اي متنقد نحوه اجراي اين طرح كه تعداشان نيز كم نيست معتقدند اين شكل پرداخت تسهيلات به مردم در قالب مشاغل خانگي نه تنها منجر به حركت در آمدن چرخ معيشت زندگي نمي شود بلكه در صورتي كه خانواده نتواند اين اعتبار دريافتي را در مسير درست هزينه سازد منجر به افزايش معوقات بانكي و از سوي ديگر سرخوردگي توليدكننده مي شود چراكه تفكر متقني براي فروش و بازاريابي در پس اجراي اين طرح وجود ندارد و همه توجهات معطوف به پرداخت تسهيلات گشته است.

علي شاهميرزايي يكي از توليدكنندگان با سابقه استان معتقد است كه اين تسهيلات مشاغل خانگي مي تواند براي واحدهاي صنعتي در حال ركود هزينه شود چرا كه اكثر دريافت كنندگان اين تسهيلات توانايي بازاريابي و نيز تهيه مواد اوليه و حتي فروش محصول توليدي خودشان را ندارند لذا خروجي مثبتي از اين طرح عايد اقتصاد و توسعه كشور نخواهد شد.

وي افزود: خودم شاهد بودم كه بسياري از دريافت كنندگان اين تسهيلات ترجيح داده اند تا اعتبار دريافتي را به ساير زخم هاي زندگي شان اعم از ازدواج فرزند، خريد جهيزيه، تامين مايحتاج زندگي، خريد ماشين و ... هزينه كنند و عملا ريالي رابراي اجرا و توسعه شغل خانگي خرج نمي كنند.

كاظم حسن زاده ورمزيار كارشناس ارشد اقتصاد نيزدر گفتگو با همشهري به يكي از بندهاي قانون مشاغل خانگي اشاره دارد و اظهار كرد: دراین قانون همه شهرداری ها مکلف شده اند تا به تناسب تعداد و تنوع کسب و کار خانگی، مکانهای مناسبی را (بازار محلی موقت) برای عرضه محصولات صاحبان مشاغل مذکور، به صورت دوره‌ای در روزهای مشخص هفته، تأمین کنند اما حال سوال اساسي اينجاست از زمان اجراي اين طرح كه بيش از چندهزار نفر تسهيلات مشاغل خانگي را دريافت كرده اند شهرداري ها آيا در خصوص راه اندازي بازارهاي موقت كاري انجام داده اند؟

وي ادامه داد: سرنوشت تلخ بنگاههاي زود بازده و سرازير شدن حجم وسيعي از نقدينگي به اين حوزه مي تواندآيينه عبرت خوبي باشد براي متوليان پرداخت بي ضابطه مشاغل خانگي چراكه اين طرح نيز با اين شكل و شيوه اجرا سرنوشتي را مي توان برايش متصور بود كه بنگاههاي زود بازده به آن دچار شد.

اين كارشناس اقتصادي اضافه كرد: در طرح بنگاههاي زود بازده ما شاهد افزايش نقدينگي و سرازير شدن آن به سمت بازارهاي مسكن و زمين و افزايش بي رويه قيمت در اين بخش بوديم و امروز نيز اگر اين طرح بخوبي مديريت نشود به طور حتم اين ماجرا تكرار مي شود.

حامد- خ يكي از كساني است كه در صف دريافت اين تسهيلات قرار دارد. وي با بيان اينكه با 5 ميليون تومان در اين شرايط اقتصادي و فروش مگر مي شود كسب و كار راه انداخت افزود: شرايط مناسب اين طرح باعث شده تا براي دريافت اقدام كنم و پس از گرفتن تسهيلات هم مي خواهم براي تعميرات خانه خرجش كنم.

مهدي صاحب قدم يكي ديگر از متقاضيان دريافت تسهيلات مشاغل خانگي نيز به مشكل ديگري اشاره دارد.

وي گقت: عليرغم اينكه يك سالي مي شود مداركم را تحويل داده ام اما تاكنون به بانك معرفي نشده ام و كماكان چشم انتظار هستم تا بلكه با اين پول بتوانم چرخ خياطي مناسبي بگيرم و به شغل خياطي ام رونقي بدهم.

در كنار اين اظهار نظرهاي منتقدين شيوه اجراي اين طرح، موافقان آن نيز معتقدند كه اين طرح مي تواند موجبات برچيده شدن بيكاري و شكوفايي اقتصادي را فراهم سازد.

معاون برنامه ريزي استاندار آذربايجان غربي توسعه مشاغل خانگی را از جمله سازوکارهای بسیار مؤثر در روند بهبود اوضاع اقتصادی و معیشتی خانوارها توصیف کرد و گفت: توسعه مشاغل خانگی با توجه با آثار مثبتی که در حوزه تولیدات خرد دارد می‌تواند به عنوان یک روش اقتصادی بومی در استان نهادینه‌سازی شود.

مدير كل تعاون،كارورفاه اجتماعي آذربايجان غربي نيز در گفتگو با همشهري با اشاره به روند مطلوب پرداخت تسهلات مشاغل خانگي در استان اظهار كرد: سهم استان در سال 1388 يك ميليارد تومان بود كه به ازاي هر شغل خانگي يك ميليون تومان را شامل مي شد.

علي سليماني افزود: در سال 90اين رقم به 92 ميليارد تومان رسيد كه به ازاي هر شغل 3 ميليون تومان پرداخت مي گرديد.

وي افزود: از اعتبارات سال 90 تا به امروز از مجومع 24 هزار نفر ثبت نام كننده به 12 هزار و 383 نفر وام مشاغل خانگي پرداخت شده است.

سليماني بیان اینکه اعتبار مصوب برای مشاغل خانگی در سال گذشته، 92 میلیارد تومان بود که 89 میلیارد تومان از این مقدار تخصیص داده شد. افزود: 6 هزارو 240 نفر از ابتدای سال جاری برای اخذ وام مشاغل خانگی ثبت نام کرده اند.

وی تصریح کرد: بوروکراسی های موجود در اخذ وام مشاغل خانگی تا60 درصد کاهش یافته و هر شخصی که با مدرک معتبر در یک شغل خانگی فعالیت کند می تواند نسبت به اخذ وام اقدام کند.

مديركل تعاون، كار و رفاه اجتماعي تعداد افراد ثبت نامی در راستای اخذ وام مشاغل خانگی در سال جاری را 10 هزار نفر اعلام و تصریح کرد:تا کنون از افراد ثبت نام شده، سال 91، 6 هزار نفر به بانک های عامل معرفی شده اند.

وی میزان اعتبار مصوب برای مشاغل خانگی آذربایجان غربی طی سال جاری را 90 میلیارد تومان اعلام کرد.

سليماني با بيان اينكه شرايط براي دريافت اين تسهيلات با مساعدت استاندار بسيار سهل گشته است به مشكل ضمانت بانكي براي دريافت اين تسهيلات اشاره كرد و گفت: سيستم بانكي قوانين خاص خودش را دارد نمي توان به آنها خرده گرفت با اين همه معتقدم مشكل ضامن بانكي يك با رو براي هميشه بايد حل شود چراكه مگر چقد كارمند رسمي داريم كه بتوانند ضامن بشوند؟!

با وجود اينكه بخش قابل توجهي از متقاضيان تسهيلات مشاغل خانگي هنوز موفق به دريافت اين تسهيلات نشده اند اما مديركل تعاون كار و رفاه اجتماعي از همه كساني كه فقط مدرك معتبر آموزشگاهي فني و حرفه اي در دست دارند خواست كه براي ثبت نام به يكي از 10 ارگان مربوطه مراجعه كنند.