قصد داشتيم گزارش ويژه اي داشته باشيم براي روز جهاني معلولان ؛ تكراري نباشد . واقعي تر باشد.جذابتر باشد، مسوولان نباشند ، راحتر و زنده هم حرف بزنيم . پيشنهاد شد تا با برخي از معلولاني كه در زمينه هاي مختلف به موفقيت هايي دست پيدا كرده اند ،صحبت كنيم و يا با معلولي كه در حسرت يك گشت و گذار راحت در شهر مانده ويا با معلولي كه از درد فقر و نداري به اين عارضه مبتلا گشته است. هر چقدر بالا و پايين كرديم آخر سر با هجم وسيعي از سئوالات بي پاسخ مواجه شديم كه تا به حال جواب قانع كننده اي جز سمبل كاري برايشان نبوده است. پس باز هم رفيتم سر خوان اول و گفتن از جمعيتي كه 12 درصد از كل جمعيت كشور را در بر مي گيرند اما دريغ از همين مقدار امكانات و توجه!
   صابره و ستاره
   صابر مي گفت مقابل يك پنجره كوچك با ستاره آشنا شده است.يك دل نه ، صد دل عاشق ستاره شد.اما ستاره مي گفت كه صابر را هم به چشم تمام عابراني كه هر روز از صبح زود تا وقتي كه ،آفتاب غروب مي كرد نگاه مي كرد.برايش صابر با بقيه تفاوتي نداشت. اين ها را وقتي كه صاحب يك نوزاد شده بودند و زندگيشان اگر كمي متفاوت از سايرين اما گرم تر و عاشقانه تر از بقيه افراد جامعه بود برايم تعريف مي كردند. صابر از لحظه اي تعريف مي كرد كه وقتي به خانواده اش گفت  مي خواهد با يك دختر معلول ازدواج كند پدر به هيچ وجه زيربار نمي رفت ، مادر اگر چه سعي مي كرد خودش را موافق جلوه دهد اما او هم رضايت قلبي نداشت.به قول خودشان من احساساتي شده بودم و عقل از سرم پريده بود!
ستاره هم از دو سه بار جواب ردي كه به صابر داده بود مي گفت . ستاره در حالي كه اشك گوشه چشمش به تلالو افتاده بود‌، دليل اين جواب ردها را گرفتار نشدن صابر در قبال زندگي سختي كه با او مي داشت عنوان مي كرد. اما هر دو عليرغم مخالفت هايي كه بود به هم رسيدند تا ثبات كنند كه معلوليت محدوديت نيست و اگر چه ستاره روزها و ماهها و سالها عابران زيادي را از پشت پنجره اتاقش ديده بود كه بي توجه از مقابلش رد مي شدند اما اين بار خوب فهميد كه عشق سرناسازگاري با هر چه كه بخواهد مقابلش قد علم كند دارد.
  معصومه ، معصوم آب مي شود
  معصومه سالهاست كه در كنج اتاق محقري چشم به رفت و آمد اعضاي خانواده اش كه سالم و شاداب از مقابلش مي گذرند ، دوخته است. سالهاست بخاطر ترس پدر،بخاطر باورهايي غلط اجازه ندارد كه حتي تا مقابل درب حياط هم كه شده بيرون بيايد. سالهاست كه درحسرت لمس كردن برف زمستاني‌، گل هاي بهاري در باغچه و حياط و ديدن اعضاي فاميلي كه فقط اسمشان را از ديگر اعضا شنيده، مانده است.
معصومه دختري 28 ساله كه پدر و برادرش معتقدند اگر كسي غير از اعضاي خانواده او را ببيند باعث آبروريزي مي شود. معصومه ديگر به اين موضوع كه مي بايست سالهاي باقيمانده عمر را در كنج اتاق محقري سپري كند عادت كرده و هنوز كه هنوز است با ديدن هر مهماني كه به خانه آنها مي آيد و ناخواسته چشمش به چشم او مي افتد ،‌دست و پايش را گم      مي كند ، نفس نفس مي زند و بلافاصله از نگاه آن ميمهان محو مي شود. معصومه را مي توان نماينده صدها و هزاران معلولي دانست كه به خاطر باورهاي غلط رايج در عده كثيري از مردم يا اجازه درمان پيدا نمي كنند و يا وقتي كه كار از كار گذشته به سراغشان مي آيند ، هستند. معصومه نماينده قشر عظيمي از افراد معلولي است كه هنوز به عنوان يك شهروند شناخته نمي شوند و صابرنيز نماينده اندك كساني است كه معتقدند عشق زيباتر و والاتر از آن است كه بخواهيم آن را با عارضه اي جسمي خفه كرد. او از جمله معدود انسانهايي است كه معتقدند معلول هم به مانند 90 درصد ديگر جمعيت كشور حق شهروندي و حتي زندگي دارد. اما چه افسوس كه تلاش انسانهايي چون صابر در مقابل ديوار محكم و بلند پدر و برادر معصومه و انسانهايي مانند آنها بي نتيجه است و كماكان كفه ترازو به سمت معصومه و امثال وي سنگيني مي كند.
اين دو پاراگراف را كه خوانديد گوشه هايي از يك فيلم و سريال اجتماعي نبود ، شرح حال عده كثيري از معلولاني است كه قصه آنها با بي عدالتي ،برچسب ، انگ زدن ،‌تبعيض ، فقر،انزوا،بيكاري و ناديده گرفتن آغاز و به پايان مي رسد.
  قانوني كه جامع نيست !
  هر وقت با جامعه معلولين به گپ و گفت مي پردازيم از اينكه قانون جامع حمايت از حقوق معلولان به طور كامل و درست به اجرا در نمي آيد  گلايه مند هستند. قانوني كه در 16 ماده ره زعم خود تمام جوانب حمايتي معلولين را در نظر گفته است اما به جرات مي توان گفت كه اين قانون نيز به مانند بسياري ديگر از قوانين موجود در كشور كه ضمانت اجرايي ندارند ،‌جدي گرفته نشده است ، اين را مي توان در مدت زمان 15 ساله اي كه براي تصويب آن در سال 83 صرف شده مشاهده كرد و امروز نيز با گذشت 7 سال از تصويب آن ، هنوز هم در جا مي زند.يكي از جلوه هاي ناديده گرفتن در خود همين قانون را مي توان در ماده 16 آن ديد . آنجا كه قانونگذار آورده است ، اعتبار مورد نياز اجراي اين قانون از محل صرفه جوئي در هزينه هاي دستگاه ها‌، شركت هاي دولتي و نهادها عمومي كه ميزان سالانه آن براي هر يكي از دستگاه ها و شركت ها و نهادها را هيات وزيران مشخص نمايد تامين مي شود. در اينجا قانونگذار به طور مشخص جايگاه و شان معلول را پايين آورده چراكه معلولين مي بايست براي اجراي كامل اين قانون چشم انتظار صرفه جوئي دستگاههاي دولتي باشند.
   مناسب سازي بستري براي توانمند سازي
   طبق تعريف سازمان جهاني بهداشت ، معلوليت ايجاد اختلال در روابط بين فرد و محيط دانسته شده است. معلولين بزرگترين اقليت جهان هستند. حدود 12 درصد از جمعيت ايران را معلولين تشكيل مي دهند كه از اين ميزان در حدود 2 ميليون نفر داراي معلوليت شديد و 6/5 ميليون نفر معلولا كم توان در ايران زندگي مي كنند. طبق آمار بهزيستي آذربايجان غربي تعداد معلولين شناسايي شده در استان نزديك به 32 هزار نفرمي باشند كه نسبت معلولين شناسايي شده به خدمت گرفته 85 درصد اعلام شده است.
معاون توانبخشي اداره كل بهزيستي آذربايجان غربي در گفتگو با ما با اشاره به اينكه ما بين فقر و معلوليت رابطه مستقيم وجود دارد ،‌تصريح مي كند : 55 درصد معلوليت ها در استان ناشي از مسائل مادرزادي است.
آنچه كه دكتر بهروز كارگري از آن به عنوان مسائل مادرزادي ياد مي كند در سوء تغذيه ،‌فقر ،‌عدم مراقبتهاي بهداشتي -آموزشي ، ازدواج هاي فاميلي ،‌عدم مراقبت هاي دوران بارداري ،تغذيه نادرست مادر، استعمال دخانيات ، زايمان هاي غير بهداشتي ، سن بالاي مادر ،‌رعايت نكردن بهداشت مادر و عوامل ژنتيكي جستجو مي شود. شعار امسال روز جهاني معلولان،»باهم براي دنياي بهتر براي همه« نامگذاري شده است .شعاري كه يخوبي لزوم مشارك معلولين در توسعه و بهره مندي آنها از حقوق مدني ،سياسي ،اجتماعي،فرهنگي و اقتصادي را نمايان مي سازد.
از اينكه همه در قبال اين بزرگترين اقليت جهاني مسووليت دارند، شكي نيست اما چرا اين 12 درصد جامعه در مقايسه با 88 درصد ما بقي مردم از حقوق شهروندي بهره مند نيستند ؟ مي بايست پاسخ را در عواملي زيادي چون ، نبود قانون منسجم و قاطع ، باورهاي غلط مردمي ،ضعف در اطلاع رساني و ... جست.از موضوعاتي كه همواره براي جامعه معلولين از اهميت بسزايي برخوردار بوده است‌، مقوله مناسب سازي فضاي شهري جهت بهره مندي يكسان آنها به مانند افرادي عادي از امكانات موجود است.
مدير كل بهزيستي استان در مراسمي كه به منظور گراميداشت روز جهاني معلولين ترتيب يافته بود ، مناسب سازي را بستر ساز توانمند سازي معلولين دانست . راضيه خدادوست سهم سازمان خود در اجراي اين موضوع را 10 ميليون تومان در 8 ماهه سال جاري عنوان كرد و خود نيز اذعان داشت كه اين رقم بسيار ناچيز است.
هميشه يك پاي ثابت مباحث مطرح در روز جهاني معلولين دغدغه مناسب سازي فضاي شهري است آنجا كه حتي در خود قانون جامعه حمايت از حقوق معلولان در ماده 2 به صراحت آمده است كه » كليه وزارتخانه ها ، سازمان ها و موسسات و شركت هاي دولتي و نهادهاي عمومي و انقلابي موظفند در طراحي ، توليد  و احداث ساختمانها و اماكن عمومي و معابر و وسايل خدماتي به نحوي عمل نمايند كه امكان دسترسي و بهره مندي از آنها براي معلولان همچون افراد عادي فراهم گردد«.ويا حتي در تبصره 2 اين ماده آمده كه شهرداري ها موظفند از صدور پروانه احداث و يا پايان كاربراي آن تعداد از ساختمانها و اماكن عمومي و معابري كه استانداردهاي تخصصي مربوط به معلولان را رعايت نكرده باشند خودداري نمايد.اما در هيچ كجاي اين قانون نيامده كه اگر خود شهرداري ها قانوني شكني كنند ،‌چه بايد كرد ؟ ويا اگر اداره كل بهزيستي استان خودش در طراحي اماكن مربوط به خودش همچون ارتفاع بيش از استاندارد پيشخوان شعبه بانك مستقر در اداره كل و يا حتي دستگاه خودپرداز غيراستاندارد اصول مناسب سازي را رعايت نكنند چه بايد كرد؟
نبود بالابر يا رمپ مناسب درطراحي پل عابر پياده و و جود زير گذر و نيز فضاي سبز وسط خيابان امامت عملاً راه عبور معلولين را مسدود كرده است، شكافهاي بيش از 2 سانتي متر ميله هاي كف پل ، نبود نرده در كنار پل هاي تعبيه شده بر روي كانالهاي هدايت آبهاي سطحي ، منتهي نشدن پل ها به خط كشي عابر پياده ،‌همسطح نبودن يا دو سطح انتهايي در اكثر معابر شهري ، عدم وجود خط كشي عابر پياده در خيابانها ، وجود شكافهاي نسبتاً بزرگ در مسير تردد نابينايان و خطرات بالقوه ،رها سازي ابزار آلات و كنتور برق در محل ساخت و ساز بدون حفاظ و در ارتفاع پايين در خيابان كاشاني و باكري ، وجود عناصر مزاحم در پياده روها و ايجاد مشكل براي همه افراد با ناتواني جسمي حركتي و بينايي در اكثر معابر شهري ، وجود موانع ساختاري در مسير حسي نابينايان ،عدم وجود سنگفرشهاي متفاوت در انتهاي مسير حسي ، خط كشي عابر پياده و عدم پيوستگي به دليل اختلاف ارتفاع غير استاندارد در طول مسير در سه راهي شهيد باكري ، عدم تعبيه پاركينگ ويژه معلولين در اكثر خيابانهاي شهر بويژه خيابان كاشاني ،‌اشغال پياده رو توسط كاربريهاي همجوار از جمله استقرار كيوسك نگهباني كنسولگري تركيه درمسير حسي نابينايان در خيابان شهيد بهشتي ، عدم مشخص گرديدن ورودي ساختمان اداري مركز بهداشت در مسير حسي و ... صدها هزاران مورد از عدم توجه به رعايت مناسب سازي در فضاي عمومي شهر اروميه است. حال اين شرايط در مورد اماكن اداري به مراتب نامطلوب تر است.
  خيرين وارد صحنه شوند
  به گفته معاون توانبخشي بهزيستي استان ، ميانگين شهريه پرداختي در مراكز شبانه روزي 315 هزار تومان است كه از اين مقدار 185 هزار تومان آن را بهزيستي پرداخت مي كند و در مراكز روازنه نيز 110 هزار تومان آن را بهزيستي مي پردازد اما چون اكثر قريب به اتفاق خانواده هاي معلولين ازبنيه ضعيف مالي برخوردارند ،لذا توانايي پرداخت سهم خود را ندارند و در اين ميان با مشكل شديد اعتبار ، مواجه هستند .چرا كه اعتبارات  بهزيستي نيز محدود است.
كارگري با دعوت ازخيرين و افرادي كه دستي در كار خير دارند جهت مشاركت در امور خيريه اي چون پرداخت هزينه هاي نگهداري معلولين ،تصريح كرد: كار خير فقط ساخت مدرسه و مسجد نيست نياز است تا خيرين عزيز دست ما را در اين راه پر ثواب بگيرند. اسکندر خنجری خبرنگار هفته نامه کوشا