آنها که رفته اند و عمق حادثه دلخراش زلزله در شهرهاي اهر،هريس و ورزقان را ديده اند گزارش هاي خوبي را براي ما نياورده اند، در گزارش هايشان آن هنگام که خورشيد غروب مي کند ، هوا هم رو به سردي مي گرايد و هر لحظه به سرماي آن افزوده مي شود. آنها که رفته اند دلشان پيش کودکاني است که داخل چادرها و وسط بلوار ، داخل باغچه ها ،کنار پياده روها و يا چندصد متر دورتر از روستا برپا شده به سر   مي برند و بايد شب را تا صبح در فضاي سرد داخل چادرها سپري کنند.

  زلزله ۲/۶ريشتري در اهر و ورزقان در عرض کمتر از 30 ثانيه بيش از 300 کشته و 2 هزار زخمي بر جاي گذاشت و بيش از 200 روستا از 70 تا 100 درصد تخريب شدند. با زلزله آذربايجان شرقي دوباره نگاه ها به سمت مقاوم سازي روستاها معطوف گرديد. دوباره در اذهان مرور گرديد که ايران با دارا بودن 1400 گسل فعال يکي از زلزله خيزترين کشورهاي دنياست که 97 درصد مناطق آن زلزله خيز است اما هر گاه زلزله اي مهيب و ويرانگر مانند زلزله اهر ،ورزقان ،بم و يا حتي رودبار رخ مي دهد ، خسارات جاني و مالي آن بيشتر دامن مناطق روستايي را که اغلب داراي بافت فرسوده هستند ، مي گيرد.

  در استان آذربايجان غربي هم زلزله بارديگرنوك پيکان توجهات را به سمت لزوم فعاليت بيشتر در خصوص مقاوم سازي مساکن روستايي سوق داد. اگر چه به اذعان آمار و مشاهدات کساني که رفته اند و روستاهاي زلزله زده در آذربايجان شرقي را ديده اند‌، وضعيت مقاوم سازي در روستاهاي آذربايجان غربي به مراتب شرايط بهتري را داراست اما با اين همه برخي آمارها نيز حکايت از آن دارد که هنوز هم هستند روستائييان که به دليل فقر و محروميت علاقه اي به مقاوم سازي خانه هايشان ندارند و ترجيح مي دهند تا آن 100 هزار توماني را که مي بايست ماهيانه از بابت بازپرداخت تسهيلات به بانکها بپردازند ، خرج زخم هاي ديگر زندگي شان کنند چون براي اين عده که بر اساس رسم نانوشته در بيشتر حوادث و بلايا در رديف نخست خسارت ديدگان هستند ، روزگار به سختي مي گذرد. خيلي از صاحبان آن خانه هاي ويران شده ، چه آنها که زنده اند و چه آنها که حالا زير خاک     آرميده اند ، حتي خودشان پيش از زلزله ،از ناامني خانه هايشان باخبر بوده اند و ترک هاي روي ديوارها و سقف خانه شان ، حتماً آنها را به اين نتيجه رسانده بوده که روزي شايد در چارديواري هايشان ، زنده به گور شوند ،اما بيشترشان توان مالي تغيير تقديرشان را نداشته اند.

   ما درد کشيده ايم!

  مي گويند تاريکي شب هاي زلزله بدترين دردهاست ، تا آدم هاي سردرگريبان خود ، برسند و به بچه هاي زيرآوارمانده‌، نفس برسانند ، پاهاي لرزان بسياري از توان مي افتند. حکايت غريب خارج کردن کودکان از زير آجرهاي فرسوده ،از زير سقف هاي فروريخته چوبي و اينکه از کجا بداني چند آجر ديگر تا دست هاي نحيف کودکت باقي است،همه و همه فصل مشترک تمام زلزله هاست.

  دوباره بايد حساسيت ها نسبت به مقاوم بودن واحدهاي مسکوني جلب شود. و کارشناس ارشد مهندسي عمران از اين بگويد که عدم رعايت ضوابط و معيارهاي فني دليل آسيب پذيري اماکن روستايي در برابر حوادث طبيعي است.

علي پور حيدر در گفتگو با ايسنا ، معتقد است در مناطق زلزله خيز يکي از پارامتهاي مهم در ساختمان سازي کاهش وزن ساختمان هاست.

  وي با اشاره به اينکه فن آوري هاي مناسب جهت ساخت بناهاي سبک ، مقاوم و متناسب با اقليم و شرايط بومي کشور از جمله مباحث مهم است که بايد در حوزه ساخت و ساز کشور مورد توجه قرار گيرد افزود: بايد از کليه متخصصين دانشگاهي و اجرائي که با اين هدف نسبت به طراحي و ابداع مصالح و روش هاي اجراي نوين ساختمان اقدام مي نمايند ،حمايت شود.

  اين کارشناس ارشد مهندسي عمران با بيان اينکه موضوع مقاوم سازي ساختمانها امري بسيار پيچيده است و نبايد با ساده انگاري و سهل انگاري در اين زمينه برخورد شود ، افزود : بايد نظارت دقيق بر روي ساخت و سازها صورت گيرد‌، نبود دانش فني کافي ،کارگران ماهر و در نهايت غيبت سازمانهاي کنترل کننده در بخش هاي دورافتاده و روستاها باعث شده که بيشتر ساختمانهاي روستائي بسيار آسيب پذير باشند.

  آغاز مقاوم سازي 62 هزار واحد مسکوني روستائي

  مدير کل بنياد مسکن انقلاب اسلامي آذربايجان غربي نيز در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به اينکه تاکنون عمليات مقاوم سازي 62 هزار واحد مسکوني با استفاده از تسهيلات بانکي و کارمزد 4 درصد در سطح روستاهاي استان شروع شده ،گفت: ازاين تعداد ، 48 هزار واحد مراحل مقاوم سازي به اتمام رسيد و در حال حاضر روستائيان در سرپناهي مطمئن امن و زيبا سکونت دارند.

  ايوب عزيزي تصريح کرد : در راستاي ساخت مسکن اصولي و مقاوم در روستاها و شهرها اين بنياد توانسته با پشتکار ،نظارت مستمر و برگزاري دوره هاي متعدد علمي و عملي براي کارشناسان ،استاد کاران و ... سومين سال پياپي در اجراي مقررات ملي ساختمان موفق به کسب رتبه برتر کشوري گردد.

عزيزي افزود: در زمينه طرح هادي روستائي نيز از مجموع 2217 روستاي بالاي 207 خانوار در سطح استان ،براي 1312 روستا طرح هادي تهيه و در 407 روستا نيز به اجرا درآمده است.

مدير کل بنياد مسکن انقلاب اسلامي استان ادامه داد: بنياد مسکن انقلاب اسلامي آذربايجان غربي از سال 84 تاکنون اقدامات بسيار گسترده اي را در جهت بهبود مقاوم سازي و استاندارد سازي محيط هاي روستائي و اماکن مسکوني انجام داده که بيشتر به يک انقلاب در خدمات رساني روستائي شباهت دارد.

وي با اشاره به اينکه تا قبل از سال 84 تنها 4 درصد از اماکن روستائي نوسازي و مقاوم سازي شده بود ،اظهار کرد : اين رقم در حال حاضر از 32درصد نيز فراتر رفته است.

ايوب عزيزي سند دارکردن اماکن روستائي و طرح هادي را از ديگر اقدامات بنياد براي افزايش استحکام بناها و نيز جلوگيري ازمهاجرت به شهرها عنوان کرد و گفت: اجراي طرح هاي هادي و سند دار شدن اماکن روستائي موجب افزايش قيمت زمين هاي زراعتي و متوقف شدن روند مهاجرت از روستاها به سوي شهرها و افزايش توليدات کشاورزي و دامي استان شده است.

  مديركل مديريت بحران استانداري آذربايجان غربي نيز در گفتگو با ما با اشاره به وضعيت مناسب مساكن روستايي استان در مقايسه با آذربايجان شرقي گفت: اگرچه شرايط به نسبت مناسبتر است اما با اين همه بايد براي مقاوم سازي تلاش گسترده تري صورت پذيرد.

  محبوب زارع افزود: اقدامات پيشگيرانه راهكار كاستن از خسارتهاي احتمالي بحران است.

  رشد مهاجرت روستائيان به شهرها

بر اساس سرشماري سال 90، از کل جمعيت استان يک ميليون و 932 هزار و 544 نفر در شهرها و يک ميلوين و 148 هزار و 32 نفر نيز در روستاهاي استان زندگي مي کنند . در اين سرشماري همچنين مشخص گرديده که 62/7 درصد از جمعيت استان در شهرها سکونت داشته و مابقي روستانشين هستند.

  به نظر مي رسد که وجود مسکن مقاوم به عنوان يکي ازپارامترهاي توسعه روستائي و نيز جلوگيري از روند رو به رشد مهاجرت روستا نشينان به شهرها اگر چه در آذربايجان غربي از شتاب نسبتاً قابل قبولي در مقايسه به ساير نقاط کشور برخوردار است اما افزايش اعتبارات مقاوم سازي ،اجراي طرحهاي هادي، جابجائي روستاهاي در معرض خطر و نيز از همه مهم تر کاهش کارمزد تسهيلات بانکي مقاوم سازي مسکن روستائي مي تواند اطمينان خاطر بيشتري را براي روستائيان و مسئولين در زمان حوادث غير مترقبه اي چون زلزه بوجود آورد.