براي سينا كه مي بايست در سن 9 سالگي با عينك ته استكاني دنيا را زمختر و تار تر از دوستانش ببيند روزهاي كودكي با بار سنگين بي توجهي و كم كاري والدينش در معاينه و تشخيص بهنگام درمان مشكل بيناييش سپري مي شود. حالا سينا به اميد روزهايي است تا بلكه علم پزشكي به آن قدرتي دست يابد تا بلكه او نيز شفافتر و زيباتر مثل دوستانش به راحتي دنيا را ببيند و از اين نترسد هنگام بازي قوتبال بازيكنان حريف را چهارتايي چهارتايي ببيند.

بر اساس تحقیقات به دست آمده تنبلی چشم یکی از علل نابینایی و کم بینایی خفیف تا شدید بوده بطوری که این عارضه شایعترین علت نابینایی یک چشمی در افراد زیر 20سال و دومین علت کاهش بینایی در کودکان است و این امر بیانگر اهمیت پیشگیری از تنبلی چشم  را بخوبي نمايان مي سازد.
آمبلیوپی یا تنبلی چشم یکی از علل شایع کم بینایی و نابینایی یک چشمی و گاهی دو چشمی است که در بسیاری موارد قابل پیشگیری است.

 معاون پيشگيري بهزيستي اذربايجان غربي در گفت و گو با ما گفت: از نظر علمی آمبلیوپی یا تنبلی چشم یک اختلال اکتسابی بینایی یکطرفه و گاه دو طرفه ای است که پس از رفع هرگونه عیب انکساری و یا ضایعه ارگانیک در چشم برطرف نشده و کماکان ادامه می یابد و فرد مبتلا دارای دید طبیعی نیست.

 پروين محمدپوري افزود: آمار نشان می دهد که شیوع آمبلیوپی در جهان 2 تا 5درصد است که در ایران شیوع این بیماری 4/1 درصد برآورد شده است.كه با تشخیص به موقع قابل درمان است در حالیکه اگر به موقع تشخیص داده و درمان نشود فرد را از یک یا هر دو چشم بسیار کم بینا و نابینا خواهد کرد.

 يك متخصص اطفال نيز گفت: آمبليوپي در صورتي ‌که زود تشخيص داده نشود ممکن است عوارض بسيار پيچيده‌‌اي ايجاد كند ولي در صورت تشخيص زودهنگام مي‌توان با استفاده از راهکارهاي درماني مانع از کم شدن بينايي كودك شد.

دکتر اکبر کوشانفر در گفت وگو با ايسنا با اشاره به اينكه حدود 3 درصد کودکان جهان به تنبلي چشم يا آمبليوپي مبتلا هستند، گفت: آمبليوپي عارضه‌‌اي است که در آن چشم با رشد ساير ارگان‌هاي بدن کامل نمي‌شود و کودک نمي‌تواند با سرعت و دقت ببيند.

وي در ادامه افزود: معمولاً تنبلي چشم در زمان نوزادي و شيرخوارگي بروز مي‌کند، حالت چشم کودک عوض شده و براي ديدن کودک مجبور است چند بار تمرکز کند اين عارضه اکثراً در يک چشم اما در مواردي مشاهده شده که هر دو چشم نيز مبتلا شده‌اند

اين متخصص اطفال با بيان اينكه علائم تنبلي چشم در دوران نوزادي و شيرخواري بروز مي‌کند و عموماً تشخيص آن آسان نيست، گفت: چون کودک در سن پايين نمي‌تواند با پزشک معالج و حتي والدين خود همکاري کند، ممکن است آمبليوپي با عارضه‌ي دوبيني يا تمرکز نکردن روي يک سوژه‌ بروز کند. از اين رو لازم است که هرگاه والدين متوجه شدند که کودکشان نمي‌تواند مستقيم به صورت آنها نگاه کند بلافاصله به پزشک مراجعه و نسبت به تشخيص و درمان آن اقدام کنند.

 دكتر كوشانفر با تاكيد بر اينكه تشخيص زودهنگام تنبلي چشم بسيار حياتي است و درمان آن در کودکان آسان‌تر، سريع‌تر و کم هزينه‌تر است، گفت: والدين بايد به ياد داشته باشند که درمان تنبلي چشم به خودي خود امکان‌پذير نيست و به تشخيص و درمان‌هاي پزشکي نياز دارد و اگر تشخيص و درمان نشود در بعضي مواقع منجر به عوارض جبران‌ناپذير مي‌شود. کودکان دچار تنبلي چشم در دوران مدرسه افت تحصيلي شديدي خواهند داشت.

 معاون پيشگيري بهزيستي استان نيز خاطر نشان كرد: در صورتی که اشکال دید کودک قبل از پنج سالگی تشخیص داده شود و تحت درمان قرار گیرد حتی اگر چشم در این مدت تنبل شده باشد با درمان به موقع، بینایی کامل را به دست می آورد و در این راستا بهترین سن برای درمان تنبلی چشم زیر پنج سالگی است و هرچه درمان چشم تنبل بیشتر به عقب بیافتد احتمال به دست آوردن بینایی کامل کمتر می شود بطوریکه پس از 7تا 10سالگی درمان تاثیر زیادی در بینایی نخواهد داشت.

 پروين محمد پوري در خصوص برنامه سنجش بينايي كودكان به عنوان راهكاري موثر در جلوگيري از ابتلا انها به كم بينايي ادامه داد: نحوه اجرای این برنامه به این صورت است که در سطح اول کودک توسط مربی، معلم یا بهورز در محل مهد، خانه بهداشت یا مدرسه مورد معاینه دید قرار می گیرد و در صورتیکه مشکوک تشخیص داده شود برای معاینات تخصصی تر به سطح دوم برنامه یعنی اپتومتریست ارجاع داده می شود و مورد معاینه قرار می گیرد.

وي افزود: آن دسته از کودکان بیمار که نیاز به معاینات دقیقتری داشته باشند توسط اپتومتریست به سومین سطح برنامه که معاینه توسط چشم پزشک است ارجاع داده می شوند و به این ترتیب کلیه کودکان مشکوک به آمبلیوپی و سایر اختلالات بینایی غربال شده و پس از تشخیص قطعی تحت درمان به موقع قرار می گیرند. و آن دسته از کودکان مبتلا که توانایی کافی برای تامین هزینه های درمان را ندارند از طرف سازمان مورد حمایت قرار می گیرند.

 محمد پوري با بيان اينكه در حال حاضر اين طرح در استان نيازمند مشاركت هرچه بيشتر خانواده ها مي باشد اظهار كرد: از زمان آغاز اجرای برنامه  پیشگیری از تنبلی چشم در استان در سال جاري تاکنون در مجموع حدود 65هزار کودک تحت معاینه سنجش بینایی قرار گرفته اند اين در حالي است كه تعداد كل كودكان 3 تا 6 ساله استان نزديك به 170 هزار نفر بوده و ضرورت دارد خانواده ها حتما براي معاينه كودكان خود به مراكز سنجش بينايي  مراجعه نمايند .

وي ادامه داد: از این تعداد كودك معاينه شده  درمرحله نخست 3 هزار كودك مبتلا به انواع اختلالات بینایی مشکوک تشخیص داده شدند.

 معاون پيشگيري بهزيستي استان تصريح كرد: پس از معاینه مجدد توسط پزشک متخصص چشم 15 نفر از كودكان مبتلا به انواع اختلالات بینایی شناسایی وتحت عمل جراحي قرار گرفتند  و بقيه  كودكان مشكوك نيز جهت انجام مراحل بعدی درمان تحت نظارت قرار گرفته اند و سازمان بهزیستی به 200 نفر  کودک نیازمند از ايت تعداد کمک هزینه های متغیر عینک و یا جراحی پرداخت کرده است.

 محمد پوري با تاكيد بر لزوم همكاري خانواده ها ادامه داد:   همه كودكان تا سن ۶ سال ۳ بار بايد مورد سنجش بينايي قرار گيرند. خانواده ها بايد اين نكته را مد نظر قرار دهند كه اگر فرزندشان در سال گذشته سالم بوده، دليل بر اين موضوع نمي باشد كه در سال جاري نيز سالم باشد لذا بايد نسبت به سلامت بينايي كودكان خود اطمينان حاصل نمايند چرا كه در تنبلي چشم ظاهر چشم تغيير پيدا نخواهد كرد همچنين سن طلايي براي درمان تنبلي چشم زير ۶ سالگي مي باشند   به والدین گرامی توصیه می شود بیماری تنبلی چشم کودک را جدی گیرند وجهت معاينه كودكان خود تا آخر بهمن ماه مراجعه نمايند  ودر صورتيكه كودك در مرحله اول مشكوك تشخيص داده شده اند  براي  درمان  او تحت نظر متخصص اقدام نمايند.